Advertisement

Arif Dino’nun büyük aşkı G. Hanım kimdi?

Arif Dino’nun büyük aşkı G. Hanım kimdi?

Cumhuriyet Kitap’ın 1 Aralık 2016 tarihli sayısında Selçuk Altun, kitap tutkunlarının vazgeçilmez sayfaları “Kitap İçin”de Arif Dino’dan bahsediyor. Altun, sözlerini Arif Dino’nun büyük aşkı olduğu söylenen “G. Hanım kimdi?” diyerek bitirmiş. Bu bölümü olduğu gibi aktarmak ve “G. Hanım kimdi?”ye dönmek istiyorum.

Arif Dino (1891-1957); Abidin Dino’nun ağabeyi olarak tanınır. Avrupa’da iki üniversite bitirdi, üç mesleki diploması vardı. Renkli bir yaşamı oldu; ressam, grafiker, şair, heykeltıraş, tasarımcı ve sanat eleştirmeni, ezcümle o bir estetti. Gençliğinde aşçılık, boksörlük ve sinema oyunculuğu da yaptı. 1940’larda faşizme karşı çıktığı için sürgüne çıkarıldı ve hiç evlenmedi. 

Bence onun en büyük başarısı, Yaşar Kemal’i edebiyata yönlendirmesidir. Abidin Dino’ya göre ağabeyi onu şiirden düzyazıya geçirmiştir. Yaşar Kemal’e usta yazarları okuması hususunda kılavuzluk da yapmıştı. (Yaşar kemal’le her sohbetimizde “Arif Bey”i şükranla anardı.)

Abidin Dino’nun 2003 ürünü “Yüz”e yazdığı önsöze göre ‘Cervantes’in kitabını (Don Kişot) ömrü boyunca başucundan ayırmamıştı. Delikanlı Yaşar Kemal’e yüz kere okutmuştu bu kitabı.’

“Yüz”e, Dino’ların akrabası Rasih Nuri İleri’nin yazdığı anı yazısına göre Arif Dino 1891 doğumludur, oysa internet kaynakları 1893 tarihinde ısrarcıdırlar.

Abidin Dino yazısında, ‘Bir de kadınlar önemliydi Arif’in hayatında ve resimlerinde. Hele hele “Afet” güzelliğinde ‘G’ hanımın yüzü; Arif’in en büyük aşkı…’ der. Arif Dino hiç evlenmemişti, peki ‘G’ hanım kimdi?”

Kuğu boynu ile dünya güzeli çağdaş bir genç kadın

Abidin Dino’nun “Kısa Hayat Öyküm” kitabında “Sanki başka bir gezegenden gelmiş beklenmedik bir adam” dediği Arif Dino’nun G. Hanım’a olan aşkından Rasih Nuri İleri “İmbikten Çekilmiş Adam, Arif Dino” adlı kitapta bahseder ve ismi de açıklar:

Arif Dino hiç evlenmemiştir. Ancak arkasında bıraktığı kâğıtlardan Albay Fuat Kösearif’in kızı Gülseren Çürüksulu’yla (şiirlerinde Güli diye anılıyor) 1930’ların başında evlenmeyi düşündüğü anlaşılmaktadır. Bu evliliğe, hanım hanımcık bir kızla kabına sığmaz bir sanatçının dünya görüşlerinde, yaşam anlayışlarındaki ayrılıklar engel olmuştur.”

Rasih Nuri İleri’nin kim olduğunu açıkladığı “G. Hanım’dan Abidin Dino, “Arif Dino Çok Yaşasın Ölüler” kitabındaki yazısında isim vermeden biraz daha ayrıntılı bahsetmektedir:

“Kimi gün Yeniköy tepelerinden, setlerinden inip gelen üç güzele sesleniyordu Arif köy başında, iskelede, Kalender’de, Tarabya yolunda. Maşlahları rüzgârda çırpınan, bin bir edalı, beyaz şemsiyeli üç güzel. Bunca kentte, bunca kız, dul ya da evli kadınla sevişmiş olan Arif, üç güzelden birine 'teslim' olmuştu kayıtsız şartsız. Çaresizdi bu. Neden diyecek olursanız, Arif’in yeni sevgilisi bir 'afet'ti de ondan. Beyazı maviye çalan, az sürmeli kara iri gözleri, dolgun dudakları, titrek burun kanatları, çıkık elmacık kemikleri, upuzun kuğu boynu ile 'G' dünya güzeli çağdaş bir genç kadın.”

Arif Dino’nun şiirlerinde “Güli” olarak andığı “G. Hanım’a” yazmış olduğu şiirlerden biriyle bitiriyorum.

Başlıksız Şiir

Boşluğun kucaklayışı;
Umutsuzluk.
Hıçkırıkların hiçbir sesle dile gelmez
Sen’in susuşu
Ben’in susuşu
Susuş.

(Güli’ye adandı, Gecenin 11’i, Yeniköy)

Not: Selçuk Altun’un yazısında bahsetmiş olduğu Arif Dino’nun doğum tarihinin kaynaklarda farklı yer alması ile ilgili olarak; Norgunk Yayınları’ndan çıkmış olan “Yüz”de Rasih Nuri İleri’nin yazısında büyük ihtimalle yanlışlıkla 1891 yazılmış olabilir. Çünkü hem “İmbikten Çekilmiş Adam Arif Dino” hem de “Çok Yaşasın Ölüler, Arif Dino” adlı kitaplarda yer alan yazılarında Rasih Nuri İleri, Arif Dino’nun doğum tarihini 1893 olarak vermiştir.      

 
;

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacaktır.

Henüz yorum yazılmamış