Advertisement

Abidin Dino’nun kitap kapakları...

Abidin Dino’nun kitap kapakları...

“Nâzım’dan Gülten Akın’a kadar kimi arkadaşların kitaplarında çizgilerinizi gördükçe içimi tatlı bir gıpta doldururdu. Ben de o mutlulardan olacağım yakında. Bilmem bu iyiliğinizi nasıl öderim?”

Fakir Baykurt, 16 Aralık 1988 tarihli mektubunda, Abidin Dino’ya böyle söylüyor. Teşekkür nedeni, Dino’nun yazarın “Efkar Tepesi” kitabını desenleriyle süslemeyi kabul etmiş olması. 

Çok yönlü sanatçı Abidin Dino’nun (1913-1993) yaratıcılığını gösterdiği işler arasında kitap kapakları da vardı. Abidin Dino, Fakir Baykurt’un da mektubunda söylediği gibi Nâzım Hikmet’ten Gülten Akın’a, Yaşar Kemal’den Sait Faik’e kadar pek çok yazarın kitabı için desenler çizmişti. 

Şimdi bu kitap kapaklarından bir seçki, Portakal Çiçeği Karnavalı kapsamında Adana’da sergileniyor. Bugün açılan ve üç gün boyunca görülebilecek sergi Murat Baycanlar ve Can Kızgındermir tarafından hazırlandı.

Serginin kataloğunda Baycanlar “Abidin Dino için bu çalışmalar bir ‘iş’ değil, ortak yaratma sürecinin örnekleri olmuştur” diyor: “Anılarda ve mektuplarda bu ‘Dostluk Gösterisi’nin izlerini görmek mümkündür. Uzun yıllar Paris’te yaşamış olan Abidin Dino’nun Türk sanatçılar ve dostları için Türkiye dışında yaptıkları, ‘kitap kapağı’ hazırlamanın daha ötesindedir. Önemli edebiyatçılarımızın eserlerinin yabancı dillere çevrilmeleri, yurtdışında tanıtılmaları ve okunmaları için emek vermiştir.”

“Dostluk Gösterisi” adlı sergide, Dino’nun farklı tarihlerde Ferit Edgü, İlhan Tarus, Kemal Tahir, Orhan Kemal, Melih Cevdet Anday, Yahya Kemal Beyatlı gibi yazarlar için yaptığı kitap kapakları görülebiliyor. Ayrıca farklı kaynaklardan derlenen bilgiler de kitap kapaklarına eşlik ediyor. 

Canım Dino’cuğum...

Sergideki en geniş alanı Nâzım Hikmet ile Yaşar Kemal’in kitap kapakları oluşturuyor. Abidin Dino, Nâzım’ın “Enayi”, “Ferhat ile Şirin”, “Kuvayi Milliye” gibi kitaplarına desenler çizmişti. Bu nedenle Nâzım Hikmet, Abidin Dino’ya yazdığı bir mektubunda şöyle diyor: 

“Canım Dino’cuğum,

İki mektubunla, iki gazete ve beş kitap aldım. Teşekkür ederim. Dur, niye teşekkür ettiğimi yazayım: resimlere. Sağ ol kardeşim. Resimlerini seyrettikten, ama her birini bir yarım saat ağzım bir karış açık, hayran hayran seyrettikten sonra şiirleri okudum. Bak, ne diyeceğim, bu resimlere lâyık şiirler yazamamış olduğum için dehşetli kederlendim. Ne haltedek! Genç olsaydım, yüreğim böyle çatlak olmasaydı, ‘Peki, Dino’, derdim, ‘umudu kesme benden, senin resimlerin yüzünü kızartmayacak şiirler yazarım, yazmaya çalışırım’.”

Birlikte sevinç coşkusu...

Sergide, Abidin Dino’nun elinin değdiği Yaşar Kemal’in “Çakırcalı Efe”, “Teneke”, “Deniz Küstü”, “Yılanı Öldürseler”, “Ağıtlar” gibi birçok kitabının kapağı görülebiliyor. 

Abidin Dino ile Yaşar Kemal’in dostlukları çok eskilere dayanıyordu. Yaşar Kemal Yaşar Kemal olmazdan önce başlayan bu dostluk, Dino’nun ölümüne kadar sürdü. Bu arkadaşlığın doğuşunu Yaşar Kemal şöyle anlatıyor:

“Abidin Dino Türkiye’nin güneyindeki Adana şehrine İstanbul’dan sürgün gelmişti. İstanbul’da arkadaşlarıyla birlikte çıkardığı SES dergisinde yazılarını okumuş, resimlerini görmüştüm. Bir arkadaşım beni onunla tanıştırdı. Ona hemen yeni derlediğim ağıtları, tekerlemeleri okudum. Abidin Bey sevincinden ne yapacağını bilmiyordu. Ben de sevinç içinde kaldım. Yıllardır inatla sürdürdüğüm cabalarıma bir kişi canı gönülden katılmış, yaptığım işin değerini bana bütün sevinciyle anlatmıştı. Ben artık coşmuştum. Dino’ya ağıt üstüne ağıt, tekerleme üstüne tekerleme okuyordum. Ve ağıtları, destanları, tekerlemeleri ona coşkuyla okuyor, anlatıyordum. Dino’nun sevinci bana destek olmuş, ben de derleme işine daha çok sarılmıştım. On yedi on sekiz yaşlarımdaydım. Dino’ya bütün bildiklerimi, yaptıklarımı sevinçle coşkuyla döküyordum. Ben ne söylesem, ne söylemesem, o, o kadar seviniyordu. Benimle birlikte sevinç coşkusundaydı.”

Sadece Abidin Dino’nun yaptığı kitap kapaklarını değil, bir dönemin yazarları, sanatçıları arasındaki dostluğu, ortak üretim heyecanını ve ortak üretimin yarattığı değeri görebileceğiniz “Dostluk Gösterisi” sergisi, 6-7-8 Nisan arasında, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi Kültür Evi’nde.

;

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacaktır.

Henüz yorum yazılmamış